🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:20:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

औम्भेयक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऔम्भेयकःऔम्भेयकौऔम्भेयकाः
द्वितीयाऔम्भेयकम्औम्भेयकौऔम्भेयकान्
तृतीयाऔम्भेयकेनऔम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकैः
चतुर्थीऔम्भेयकायऔम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकेभ्यः
पञ्चमीऔम्भेयकात् / औम्भेयकाद्औम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकेभ्यः
षष्ठीऔम्भेयकस्यऔम्भेयकयोःऔम्भेयकानाम्
सप्तमीऔम्भेयकेऔम्भेयकयोःऔम्भेयकेषु
सम्बोधनहे औम्भेयकहे औम्भेयकौहे औम्भेयकाः

अर्थ: —
English: (fr. उम्भि g. कत्त्र्य्-आदि, Pāṇ. iv, 2, 95), relating to one who fills up (T. ?)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

औम्भेयक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऔम्भेयकम्औम्भेयकेऔम्भेयकानि
द्वितीयाऔम्भेयकम्औम्भेयकेऔम्भेयकानि
तृतीयाऔम्भेयकेनऔम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकैः
चतुर्थीऔम्भेयकायऔम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकेभ्यः
पञ्चमीऔम्भेयकात् / औम्भेयकाद्औम्भेयकाभ्याम्औम्भेयकेभ्यः
षष्ठीऔम्भेयकस्यऔम्भेयकयोःऔम्भेयकानाम्
सप्तमीऔम्भेयकेऔम्भेयकयोःऔम्भेयकेषु
सम्बोधनहे औम्भेयकहे औम्भेयकेहे औम्भेयकानि

अर्थ: —
English: (fr. उम्भि g. कत्त्र्य्-आदि, Pāṇ. iv, 2, 95), relating to one who fills up (T. ?)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें