🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:50:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कक्षधर (नपुंसकलिङ्ग)

कन्धों का जोड़

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकक्षधरम्कक्षधरेकक्षधराणि
द्वितीयाकक्षधरम्कक्षधरेकक्षधराणि
तृतीयाकक्षधरेणकक्षधराभ्याम्कक्षधरैः
चतुर्थीकक्षधरस्मैकक्षधराभ्याम्कक्षधरेभ्यः
पञ्चमीकक्षधरस्मात् / कक्षधरस्माद् / कक्षधरात् / कक्षधराद्कक्षधराभ्याम्कक्षधरेभ्यः
षष्ठीकक्षधरस्यकक्षधरयोःकक्षधरेषाम्
सप्तमीकक्षधरस्मिन् / कक्षधरेकक्षधरयोःकक्षधरेषु
सम्बोधनहे कक्षधरहे कक्षधरेहे कक्षधराणि

अर्थ: कन्धों का जोड़

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कक्षधर (पुंलिङ्ग)

कन्धों का जोड़

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकक्षधरःकक्षधरौकक्षधराः
द्वितीयाकक्षधरम्कक्षधरौकक्षधरान्
तृतीयाकक्षधरेणकक्षधराभ्याम्कक्षधरैः
चतुर्थीकक्षधरायकक्षधराभ्याम्कक्षधरेभ्यः
पञ्चमीकक्षधरात् / कक्षधराद्कक्षधराभ्याम्कक्षधरेभ्यः
षष्ठीकक्षधरस्यकक्षधरयोःकक्षधराणाम्
सप्तमीकक्षधरेकक्षधरयोःकक्षधरेषु
सम्बोधनहे कक्षधरहे कक्षधरौहे कक्षधराः

अर्थ: कन्धों का जोड़
English: the part of the body where the upper arm is connected with the shoulder, the shoulder-joint, Suśr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें