🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:46:26 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कञ्चट (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकञ्चटःकञ्चटौकञ्चटाः
द्वितीयाकञ्चटम्कञ्चटौकञ्चटान्
तृतीयाकञ्चटेनकञ्चटाभ्याम्कञ्चटैः
चतुर्थीकञ्चटायकञ्चटाभ्याम्कञ्चटेभ्यः
पञ्चमीकञ्चटात् / कञ्चटाद्कञ्चटाभ्याम्कञ्चटेभ्यः
षष्ठीकञ्चटस्यकञ्चटयोःकञ्चटानाम्
सप्तमीकञ्चटेकञ्चटयोःकञ्चटेषु
सम्बोधनहे कञ्चटहे कञ्चटौहे कञ्चटाः

अर्थ: —
English: Commelina Salicifolia and Bengalensis, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें