🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:19:21 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कण्वतम (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकण्वतमःकण्वतमौकण्वतमे
द्वितीयाकण्वतमम्कण्वतमौकण्वतमान्
तृतीयाकण्वतमेनकण्वतमाभ्याम्कण्वतमैः
चतुर्थीकण्वतमस्मैकण्वतमाभ्याम्कण्वतमेभ्यः
पञ्चमीकण्वतमस्मात् / कण्वतमस्माद्कण्वतमाभ्याम्कण्वतमेभ्यः
षष्ठीकण्वतमस्यकण्वतमयोःकण्वतमेषाम्
सप्तमीकण्वतमस्मिन्कण्वतमयोःकण्वतमेषु
सम्बोधनहे कण्वतमहे कण्वतमौहे कण्वतमे

अर्थ: —
English: the very Kaṇva, a real Kaṇva, RV. i, 48, 4; x, 115, 5.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें