🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:05:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कथारम्भ (पुंलिङ्ग)

कहानी का आरम्भः कहानी का आरम्भ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकथारम्भःकथारम्भौकथारम्भाः
द्वितीयाकथारम्भम्कथारम्भौकथारम्भान्
तृतीयाकथारम्भेणकथारम्भाभ्याम्कथारम्भैः
चतुर्थीकथारम्भायकथारम्भाभ्याम्कथारम्भेभ्यः
पञ्चमीकथारम्भात् / कथारम्भाद्कथारम्भाभ्याम्कथारम्भेभ्यः
षष्ठीकथारम्भस्यकथारम्भयोःकथारम्भाणाम्
सप्तमीकथारम्भेकथारम्भयोःकथारम्भेषु
सम्बोधनहे कथारम्भहे कथारम्भौहे कथारम्भाः

अर्थ: कहानी का आरम्भः कहानी का आरम्भ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें