🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:48:50 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

करीर (पुंलिङ्ग)

बाँस का अंकुर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकरीरःकरीरौकरीराः
द्वितीयाकरीरम्करीरौकरीरान्
तृतीयाकरीरेणकरीराभ्याम्करीरैः
चतुर्थीकरीरायकरीराभ्याम्करीरेभ्यः
पञ्चमीकरीरात् / करीराद्करीराभ्याम्करीरेभ्यः
षष्ठीकरीरस्यकरीरयोःकरीराणाम्
सप्तमीकरीरेकरीरयोःकरीरेषु
सम्बोधनहे करीरहे करीरौहे करीराः

अर्थ: बाँस का अंकुर
संस्कृत: पर्याय: क्रकर, ग्रन्थिल

📚 अमरकोश में:
• करील के नाम (२.४.७७) — पर्याय: क्रकर, ग्रन्थिल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

करीर (नपुंसकलिङ्ग)

बाँस का अंकुर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकरीरम्करीरेकरीराणि
द्वितीयाकरीरम्करीरेकरीराणि
तृतीयाकरीरेणकरीराभ्याम्करीरैः
चतुर्थीकरीरायकरीराभ्याम्करीरेभ्यः
पञ्चमीकरीरात् / करीराद्करीराभ्याम्करीरेभ्यः
षष्ठीकरीरस्यकरीरयोःकरीराणाम्
सप्तमीकरीरेकरीरयोःकरीरेषु
सम्बोधनहे करीरहे करीरेहे करीराणि

अर्थ: बाँस का अंकुर
संस्कृत: पर्याय: क्रकर, ग्रन्थिल
English: the shoot of a bamboo, Suśr.; Hcat.

📚 अमरकोश में:
• करील के नाम (२.४.७७) — पर्याय: क्रकर, ग्रन्थिल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें