🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:05:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कलाकेलि (पुंलिङ्ग)

छबीला, विलासी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकलाकेलिःकलाकेलीकलाकेलयः
द्वितीयाकलाकेलिम्कलाकेलीकलाकेलीन्
तृतीयाकलाकेलिनाकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभिः
चतुर्थीकलाकेलयेकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
पञ्चमीकलाकेलेःकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
षष्ठीकलाकेलेःकलाकेल्योःकलाकेलीनाम्
सप्तमीकलाकेलौकलाकेल्योःकलाकेलिषु
सम्बोधनहे कलाकेलेहे कलाकेलीहे कलाकेलयः

अर्थ: छबीला, विलासी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कलाकेलि (स्त्रीलिङ्ग)

छबीला, विलासी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकलाकेलिःकलाकेलीकलाकेलयः
द्वितीयाकलाकेलिम्कलाकेलीकलाकेलीः
तृतीयाकलाकेल्याकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभिः
चतुर्थीकलाकेलये / कलाकेल्यैकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
पञ्चमीकलाकेलेः / कलाकेल्याःकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
षष्ठीकलाकेलेः / कलाकेल्याःकलाकेल्योःकलाकेलीनाम्
सप्तमीकलाकेलौ / कलाकेल्याम्कलाकेल्योःकलाकेलिषु
सम्बोधनहे कलाकेलेहे कलाकेलीहे कलाकेलयः

अर्थ: छबीला, विलासी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कलाकेलि (नपुंसकलिङ्ग)

छबीला, विलासी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकलाकेलिकलाकेलिनीकलाकेलीनि
द्वितीयाकलाकेलिकलाकेलिनीकलाकेलीनि
तृतीयाकलाकेलिनाकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभिः
चतुर्थीकलाकेलिने / कलाकेलयेकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
पञ्चमीकलाकेलिनः / कलाकेलेःकलाकेलिभ्याम्कलाकेलिभ्यः
षष्ठीकलाकेलिनः / कलाकेलेःकलाकेलिनोः / कलाकेल्योःकलाकेलीनाम्
सप्तमीकलाकेलिनि / कलाकेलौकलाकेलिनोः / कलाकेल्योःकलाकेलिषु
सम्बोधनहे कलाकेलि / हे कलाकेलेहे कलाकेलिनीहे कलाकेलीनि

अर्थ: छबीला, विलासी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें