🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:59:36 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कल्किन् (पुंलिङ्ग)

विष्णु का अन्तिम और दसवाँ अवतार

🔎 आपका लिखा रूप कल्की = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकल्कीकल्किनौकल्किनः
द्वितीयाकल्किनम्कल्किनौकल्किनः
तृतीयाकल्किनाकल्किभ्याम्कल्किभिः
चतुर्थीकल्किनेकल्किभ्याम्कल्किभ्यः
पञ्चमीकल्किनःकल्किभ्याम्कल्किभ्यः
षष्ठीकल्किनःकल्किनोःकल्किनाम्
सप्तमीकल्किनिकल्किनोःकल्किषु
सम्बोधनहे कल्किन्हे कल्किनौहे कल्किनः

अर्थ: विष्णु का अन्तिम और दसवाँ अवतार

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कल्कि (पुंलिङ्ग)

विष्णु का अन्तिम और दसवाँ अवतार

🔎 आपका लिखा रूप कल्की = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकल्किःकल्कीकल्कयः
द्वितीयाकल्किम्कल्कीकल्कीन्
तृतीयाकल्किनाकल्किभ्याम्कल्किभिः
चतुर्थीकल्कयेकल्किभ्याम्कल्किभ्यः
पञ्चमीकल्केःकल्किभ्याम्कल्किभ्यः
षष्ठीकल्केःकल्क्योःकल्कीनाम्
सप्तमीकल्कौकल्क्योःकल्किषु
सम्बोधनहे कल्केहे कल्कीहे कल्कयः

अर्थ: विष्णु का अन्तिम और दसवाँ अवतार

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें