🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:34:19 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कल्मष (पुंलिङ्ग)

पापी, दुष्ट

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकल्मषःकल्मषौकल्मषाः
द्वितीयाकल्मषम्कल्मषौकल्मषान्
तृतीयाकल्मषेणकल्मषाभ्याम्कल्मषैः
चतुर्थीकल्मषायकल्मषाभ्याम्कल्मषेभ्यः
पञ्चमीकल्मषात् / कल्मषाद्कल्मषाभ्याम्कल्मषेभ्यः
षष्ठीकल्मषस्यकल्मषयोःकल्मषाणाम्
सप्तमीकल्मषेकल्मषयोःकल्मषेषु
सम्बोधनहे कल्मषहे कल्मषौहे कल्मषाः

अर्थ: पापी, दुष्ट
संस्कृत: पर्याय: पङ्क, पाप्मन्, पाप, किल्बिष, कलुष

📚 अमरकोश में:
• पाप के नाम (१.४.२४) — पर्याय: पंक, पाप्मा, पाप, किल्बिष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कल्मष (नपुंसकलिङ्ग)

पापी, दुष्ट

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकल्मषम्कल्मषेकल्मषाणि
द्वितीयाकल्मषम्कल्मषेकल्मषाणि
तृतीयाकल्मषेणकल्मषाभ्याम्कल्मषैः
चतुर्थीकल्मषायकल्मषाभ्याम्कल्मषेभ्यः
पञ्चमीकल्मषात् / कल्मषाद्कल्मषाभ्याम्कल्मषेभ्यः
षष्ठीकल्मषस्यकल्मषयोःकल्मषाणाम्
सप्तमीकल्मषेकल्मषयोःकल्मषेषु
सम्बोधनहे कल्मषहे कल्मषेहे कल्मषाणि

अर्थ: पापी, दुष्ट
संस्कृत: पर्याय: पङ्क, पाप्मन्, पाप, किल्बिष, कलुष

📚 अमरकोश में:
• पाप के नाम (१.४.२४) — पर्याय: पंक, पाप्मा, पाप, किल्बिष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें