🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:28:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कल्लत्व (नपुंसकलिङ्ग)

कल्ल (बहरा) + त्व (भिन्न)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकल्लत्वम्कल्लत्वेकल्लत्वानि
द्वितीयाकल्लत्वम्कल्लत्वेकल्लत्वानि
तृतीयाकल्लत्वेनकल्लत्वाभ्याम्कल्लत्वैः
चतुर्थीकल्लत्वायकल्लत्वाभ्याम्कल्लत्वेभ्यः
पञ्चमीकल्लत्वात् / कल्लत्वाद्कल्लत्वाभ्याम्कल्लत्वेभ्यः
षष्ठीकल्लत्वस्यकल्लत्वयोःकल्लत्वानाम्
सप्तमीकल्लत्वेकल्लत्वयोःकल्लत्वेषु
सम्बोधनहे कल्लत्वहे कल्लत्वेहे कल्लत्वानि

अर्थ: कल्ल (बहरा) + त्व (भिन्न)
English: stammering, hoarseness, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें