🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:41:29 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कश्मश (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकश्मशःकश्मशौकश्मशाः
द्वितीयाकश्मशम्कश्मशौकश्मशान्
तृतीयाकश्मशेनकश्मशाभ्याम्कश्मशैः
चतुर्थीकश्मशायकश्मशाभ्याम्कश्मशेभ्यः
पञ्चमीकश्मशात् / कश्मशाद्कश्मशाभ्याम्कश्मशेभ्यः
षष्ठीकश्मशस्यकश्मशयोःकश्मशानाम्
सप्तमीकश्मशेकश्मशयोःकश्मशेषु
सम्बोधनहे कश्मशहे कश्मशौहे कश्मशाः

अर्थ: —
English: ? stupefaction ? AV. v, 21, 1.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कश्मश (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकश्मशम्कश्मशेकश्मशानि
द्वितीयाकश्मशम्कश्मशेकश्मशानि
तृतीयाकश्मशेनकश्मशाभ्याम्कश्मशैः
चतुर्थीकश्मशायकश्मशाभ्याम्कश्मशेभ्यः
पञ्चमीकश्मशात् / कश्मशाद्कश्मशाभ्याम्कश्मशेभ्यः
षष्ठीकश्मशस्यकश्मशयोःकश्मशानाम्
सप्तमीकश्मशेकश्मशयोःकश्मशेषु
सम्बोधनहे कश्मशहे कश्मशेहे कश्मशानि

अर्थ: —
English: ? stupefaction ? AV. v, 21, 1.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें