🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:52:18 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

काक्षी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाक्षीकाक्ष्यौकाक्ष्यः
द्वितीयाकाक्षीम्काक्ष्यौकाक्षीः
तृतीयाकाक्ष्याकाक्षीभ्याम्काक्षीभिः
चतुर्थीकाक्ष्यैकाक्षीभ्याम्काक्षीभ्यः
पञ्चमीकाक्ष्याःकाक्षीभ्याम्काक्षीभ्यः
षष्ठीकाक्ष्याःकाक्ष्योःकाक्षीणाम्
सप्तमीकाक्ष्याम्काक्ष्योःकाक्षीषु
सम्बोधनहे काक्षिहे काक्ष्यौहे काक्ष्यः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: आढकी, मृत्स्ना, तुवरिका, मृत्तालक, सुराष्ट्रज
English: the plant Cytisus Cajan, L.

📚 अमरकोश में:
• फिटकरी/गोपीचन्दन (तुवरिका) के नाम (२.४.१३१) — पर्याय: मृत्स्ना, तुवरिका, मृत्तालक, सुराष्ट्रज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें