🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:10:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कात्यायन (पुंलिङ्ग)

कतस्य गोत्रापत्यम्, कत् - यञ् - फक्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकात्यायनःकात्यायनौकात्यायनाः
द्वितीयाकात्यायनम्कात्यायनौकात्यायनान्
तृतीयाकात्यायनेनकात्यायनाभ्याम्कात्यायनैः
चतुर्थीकात्यायनायकात्यायनाभ्याम्कात्यायनेभ्यः
पञ्चमीकात्यायनात् / कात्यायनाद्कात्यायनाभ्याम्कात्यायनेभ्यः
षष्ठीकात्यायनस्यकात्यायनयोःकात्यायनानाम्
सप्तमीकात्यायनेकात्यायनयोःकात्यायनेषु
सम्बोधनहे कात्यायनहे कात्यायनौहे कात्यायनाः

अर्थ: कतस्य गोत्रापत्यम्, कत् - यञ् - फक्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें