🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:13:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

काप्यकार (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाप्यकारःकाप्यकारौकाप्यकाराः
द्वितीयाकाप्यकारम्काप्यकारौकाप्यकारान्
तृतीयाकाप्यकारेणकाप्यकाराभ्याम्काप्यकारैः
चतुर्थीकाप्यकारायकाप्यकाराभ्याम्काप्यकारेभ्यः
पञ्चमीकाप्यकारात् / काप्यकाराद्काप्यकाराभ्याम्काप्यकारेभ्यः
षष्ठीकाप्यकारस्यकाप्यकारयोःकाप्यकाराणाम्
सप्तमीकाप्यकारेकाप्यकारयोःकाप्यकारेषु
सम्बोधनहे काप्यकारहे काप्यकारौहे काप्यकाराः

अर्थ: —
English: confessing sin, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

काप्यकार (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाप्यकारम्काप्यकारेकाप्यकाराणि
द्वितीयाकाप्यकारम्काप्यकारेकाप्यकाराणि
तृतीयाकाप्यकारेणकाप्यकाराभ्याम्काप्यकारैः
चतुर्थीकाप्यकारायकाप्यकाराभ्याम्काप्यकारेभ्यः
पञ्चमीकाप्यकारात् / काप्यकाराद्काप्यकाराभ्याम्काप्यकारेभ्यः
षष्ठीकाप्यकारस्यकाप्यकारयोःकाप्यकाराणाम्
सप्तमीकाप्यकारेकाप्यकारयोःकाप्यकारेषु
सम्बोधनहे काप्यकारहे काप्यकारेहे काप्यकाराणि

अर्थ: —
English: confessing sin, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬