🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:13:19 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कार्पण्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकार्पण्यम्कार्पण्येकार्पण्यानि
द्वितीयाकार्पण्यम्कार्पण्येकार्पण्यानि
तृतीयाकार्पण्येनकार्पण्याभ्याम्कार्पण्यैः
चतुर्थीकार्पण्यायकार्पण्याभ्याम्कार्पण्येभ्यः
पञ्चमीकार्पण्यात् / कार्पण्याद्कार्पण्याभ्याम्कार्पण्येभ्यः
षष्ठीकार्पण्यस्यकार्पण्ययोःकार्पण्यानाम्
सप्तमीकार्पण्येकार्पण्ययोःकार्पण्येषु
सम्बोधनहे कार्पण्यहे कार्पण्येहे कार्पण्यानि

अर्थ: —
English: (fr. कृपण), poverty, pitiful circumstances, MBh. &c., R.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬