🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:11:20 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

काशिन् (पुंलिङ्ग)

दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाशीकाशिनौकाशिनः
द्वितीयाकाशिनम्काशिनौकाशिनः
तृतीयाकाशिनाकाशिभ्याम्काशिभिः
चतुर्थीकाशिनेकाशिभ्याम्काशिभ्यः
पञ्चमीकाशिनःकाशिभ्याम्काशिभ्यः
षष्ठीकाशिनःकाशिनोःकाशिनाम्
सप्तमीकाशिनिकाशिनोःकाशिषु
सम्बोधनहे काशिन्हे काशिनौहे काशिनः

अर्थ: दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

काशिन् (स्त्रीलिङ्ग)

दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाशीकाशिनौकाशिनः
द्वितीयाकाशिनम्काशिनौकाशिनः
तृतीयाकाशिनाकाशिभ्याम्काशिभिः
चतुर्थीकाशिनेकाशिभ्याम्काशिभ्यः
पञ्चमीकाशिनःकाशिभ्याम्काशिभ्यः
षष्ठीकाशिनःकाशिनोःकाशिनाम्
सप्तमीकाशिनिकाशिनोःकाशिषु
सम्बोधनहे काशिन्हे काशिनौहे काशिनः

अर्थ: दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

काशिन् (नपुंसकलिङ्ग)

दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकाशिकाशिनीकाशीनि
द्वितीयाकाशिकाशिनीकाशीनि
तृतीयाकाशिनाकाशिभ्याम्काशिभिः
चतुर्थीकाशिनेकाशिभ्याम्काशिभ्यः
पञ्चमीकाशिनःकाशिभ्याम्काशिभ्यः
षष्ठीकाशिनःकाशिनोःकाशिनाम्
सप्तमीकाशिनिकाशिनोःकाशिषु
सम्बोधनहे काशिन् / हे काशिहे काशिनीहे काशीनि

अर्थ: दीप्यमान, किसी का रूप धारण किये हुए दिखाई देने वाला या प्रकट होने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें