🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:46:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कुक्कुभ (पुंलिङ्ग)

ड बा . जंगली मुर्गा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुक्कुभःकुक्कुभौकुक्कुभाः
द्वितीयाकुक्कुभम्कुक्कुभौकुक्कुभान्
तृतीयाकुक्कुभेनकुक्कुभाभ्याम्कुक्कुभैः
चतुर्थीकुक्कुभायकुक्कुभाभ्याम्कुक्कुभेभ्यः
पञ्चमीकुक्कुभात् / कुक्कुभाद्कुक्कुभाभ्याम्कुक्कुभेभ्यः
षष्ठीकुक्कुभस्यकुक्कुभयोःकुक्कुभानाम्
सप्तमीकुक्कुभेकुक्कुभयोःकुक्कुभेषु
सम्बोधनहे कुक्कुभहे कुक्कुभौहे कुक्कुभाः

अर्थ: ड बा . जंगली मुर्गा
संस्कृत: पर्याय: हारीत, मद्गु, कारण्डव, प्लव, तित्तिरि

📚 अमरकोश में:
• उनके (पक्षियों के) भेद (२.५.३७) — पर्याय: हारीत, मद्गु, कारण्डव, प्लव, तित्तिरि, लाव, जीवंजीव, कोरक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें