🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:59:10 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कुट्टक (पुंलिङ्ग)

कूटने वाला, पीसने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुट्टकःकुट्टकौकुट्टकाः
द्वितीयाकुट्टकम्कुट्टकौकुट्टकान्
तृतीयाकुट्टकेनकुट्टकाभ्याम्कुट्टकैः
चतुर्थीकुट्टकायकुट्टकाभ्याम्कुट्टकेभ्यः
पञ्चमीकुट्टकात् / कुट्टकाद्कुट्टकाभ्याम्कुट्टकेभ्यः
षष्ठीकुट्टकस्यकुट्टकयोःकुट्टकानाम्
सप्तमीकुट्टकेकुट्टकयोःकुट्टकेषु
सम्बोधनहे कुट्टकहे कुट्टकौहे कुट्टकाः

अर्थ: कूटने वाला, पीसने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कुट्टक (नपुंसकलिङ्ग)

कूटने वाला, पीसने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुट्टकम्कुट्टकेकुट्टकानि
द्वितीयाकुट्टकम्कुट्टकेकुट्टकानि
तृतीयाकुट्टकेनकुट्टकाभ्याम्कुट्टकैः
चतुर्थीकुट्टकायकुट्टकाभ्याम्कुट्टकेभ्यः
पञ्चमीकुट्टकात् / कुट्टकाद्कुट्टकाभ्याम्कुट्टकेभ्यः
षष्ठीकुट्टकस्यकुट्टकयोःकुट्टकानाम्
सप्तमीकुट्टकेकुट्टकयोःकुट्टकेषु
सम्बोधनहे कुट्टकहे कुट्टकेहे कुट्टकानि

अर्थ: कूटने वाला, पीसने वाला
English: ifc. cutting, breaking, bruising, grinding, &c. cf. अश्म-क्°, इक्षु-क्°

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें