🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:56:53 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कुदर्शन (नपुंसकलिङ्ग)

कु (डु पृथ्वी) + दर्शन (देखना, दर्शन करना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुदर्शनम्कुदर्शनेकुदर्शनानि
द्वितीयाकुदर्शनम्कुदर्शनेकुदर्शनानि
तृतीयाकुदर्शनेनकुदर्शनाभ्याम्कुदर्शनैः
चतुर्थीकुदर्शनायकुदर्शनाभ्याम्कुदर्शनेभ्यः
पञ्चमीकुदर्शनात् / कुदर्शनाद्कुदर्शनाभ्याम्कुदर्शनेभ्यः
षष्ठीकुदर्शनस्यकुदर्शनयोःकुदर्शनानाम्
सप्तमीकुदर्शनेकुदर्शनयोःकुदर्शनेषु
सम्बोधनहे कुदर्शनहे कुदर्शनेहे कुदर्शनानि

अर्थ: कु (डु पृथ्वी) + दर्शन (देखना, दर्शन करना)
English: a heterodox doctrine.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬