🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:42:08 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कुमारसू (स्त्रीलिङ्ग)

पार्वती का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुमारसूःकुमारस्वौकुमारस्वः
द्वितीयाकुमारस्वम्कुमारस्वौकुमारस्वः
तृतीयाकुमारस्वाकुमारसूभ्याम्कुमारसूभिः
चतुर्थीकुमारस्वेकुमारसूभ्याम्कुमारसूभ्यः
पञ्चमीकुमारस्वःकुमारसूभ्याम्कुमारसूभ्यः
षष्ठीकुमारस्वःकुमारस्वोःकुमारस्वाम्
सप्तमीकुमारस्विकुमारस्वोःकुमारसूषु
सम्बोधनहे कुमारसूःहे कुमारस्वौहे कुमारस्वः

अर्थ: पार्वती का विशेषण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कुमारसू (पुंलिङ्ग)

पार्वती का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकुमारसूःकुमारसुवौकुमारसुवः
द्वितीयाकुमारसुवम्कुमारसुवौकुमारसुवः
तृतीयाकुमारसुवाकुमारसूभ्याम्कुमारसूभिः
चतुर्थीकुमारसुवेकुमारसूभ्याम्कुमारसूभ्यः
पञ्चमीकुमारसुवःकुमारसूभ्याम्कुमारसूभ्यः
षष्ठीकुमारसुवःकुमारसुवोःकुमारसुवाम्
सप्तमीकुमारसुविकुमारसुवोःकुमारसूषु
सम्बोधनहे कुमारसूःहे कुमारसुवौहे कुमारसुवः

अर्थ: पार्वती का विशेषण
English: ‘the father of the god of war’, N. of Agni, MBh. ii, 1148

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें