🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:50:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कौट्टन्य (नपुंसकलिङ्ग)

कुट्टनी के द्वारा युवतियों को दुराचरण में प्रवृत्त कराना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकौट्टन्यम्कौट्टन्येकौट्टन्यानि
द्वितीयाकौट्टन्यम्कौट्टन्येकौट्टन्यानि
तृतीयाकौट्टन्येनकौट्टन्याभ्याम्कौट्टन्यैः
चतुर्थीकौट्टन्यायकौट्टन्याभ्याम्कौट्टन्येभ्यः
पञ्चमीकौट्टन्यात् / कौट्टन्याद्कौट्टन्याभ्याम्कौट्टन्येभ्यः
षष्ठीकौट्टन्यस्यकौट्टन्ययोःकौट्टन्यानाम्
सप्तमीकौट्टन्येकौट्टन्ययोःकौट्टन्येषु
सम्बोधनहे कौट्टन्यहे कौट्टन्येहे कौट्टन्यानि

अर्थ: कुट्टनी के द्वारा युवतियों को दुराचरण में प्रवृत्त कराना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬