🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:43:28 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कौणप (पुंलिङ्ग)

पिशाच, राक्षस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकौणपःकौणपौकौणपाः
द्वितीयाकौणपम्कौणपौकौणपान्
तृतीयाकौणपेनकौणपाभ्याम्कौणपैः
चतुर्थीकौणपायकौणपाभ्याम्कौणपेभ्यः
पञ्चमीकौणपात् / कौणपाद्कौणपाभ्याम्कौणपेभ्यः
षष्ठीकौणपस्यकौणपयोःकौणपानाम्
सप्तमीकौणपेकौणपयोःकौणपेषु
सम्बोधनहे कौणपहे कौणपौहे कौणपाः

अर्थ: पिशाच, राक्षस
संस्कृत: पर्याय: राक्षस, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप, आशर

📚 अमरकोश में:
• राक्षस के नाम (१.१.७२) — पर्याय: राक्षस, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप, आशर, रात्रिंचर, रात्रिचर, कर्बुर, निकषात्मज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कौणप (नपुंसकलिङ्ग)

पिशाच, राक्षस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकौणपम्कौणपेकौणपानि
द्वितीयाकौणपम्कौणपेकौणपानि
तृतीयाकौणपेनकौणपाभ्याम्कौणपैः
चतुर्थीकौणपायकौणपाभ्याम्कौणपेभ्यः
पञ्चमीकौणपात् / कौणपाद्कौणपाभ्याम्कौणपेभ्यः
षष्ठीकौणपस्यकौणपयोःकौणपानाम्
सप्तमीकौणपेकौणपयोःकौणपेषु
सम्बोधनहे कौणपहे कौणपेहे कौणपानि

अर्थ: पिशाच, राक्षस
संस्कृत: पर्याय: राक्षस, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप, आशर
English: (fr. कु॑ण्°,), coming from corpses, Bālar.

📚 अमरकोश में:
• राक्षस के नाम (१.१.७२) — पर्याय: राक्षस, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप, आशर, रात्रिंचर, रात्रिचर, कर्बुर, निकषात्मज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें