🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:25:49 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

क्रोधन (पुंलिङ्ग)

गुस्से से भरा हुआ, क्रोधाविष्ट, क्रुद्ध, चिड़चिड़ा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्रोधनःक्रोधनौक्रोधनाः
द्वितीयाक्रोधनम्क्रोधनौक्रोधनान्
तृतीयाक्रोधनेनक्रोधनाभ्याम्क्रोधनैः
चतुर्थीक्रोधनायक्रोधनाभ्याम्क्रोधनेभ्यः
पञ्चमीक्रोधनात् / क्रोधनाद्क्रोधनाभ्याम्क्रोधनेभ्यः
षष्ठीक्रोधनस्यक्रोधनयोःक्रोधनानाम्
सप्तमीक्रोधनेक्रोधनयोःक्रोधनेषु
सम्बोधनहे क्रोधनहे क्रोधनौहे क्रोधनाः

अर्थ: गुस्से से भरा हुआ, क्रोधाविष्ट, क्रुद्ध, चिड़चिड़ा
संस्कृत: पर्याय: अमर्षण, कोपिन्

📚 अमरकोश में:
• क्रोधी (३.१.३२) — पर्याय: अमर्षण, कोपी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

क्रोधन (नपुंसकलिङ्ग)

गुस्से से भरा हुआ, क्रोधाविष्ट, क्रुद्ध, चिड़चिड़ा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्रोधनम्क्रोधनेक्रोधनानि
द्वितीयाक्रोधनम्क्रोधनेक्रोधनानि
तृतीयाक्रोधनेनक्रोधनाभ्याम्क्रोधनैः
चतुर्थीक्रोधनायक्रोधनाभ्याम्क्रोधनेभ्यः
पञ्चमीक्रोधनात् / क्रोधनाद्क्रोधनाभ्याम्क्रोधनेभ्यः
षष्ठीक्रोधनस्यक्रोधनयोःक्रोधनानाम्
सप्तमीक्रोधनेक्रोधनयोःक्रोधनेषु
सम्बोधनहे क्रोधनहे क्रोधनेहे क्रोधनानि

अर्थ: गुस्से से भरा हुआ, क्रोधाविष्ट, क्रुद्ध, चिड़चिड़ा
संस्कृत: पर्याय: अमर्षण, कोपिन्

📚 अमरकोश में:
• क्रोधी (३.१.३२) — पर्याय: अमर्षण, कोपी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें