🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:37:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

क्षर (पुंलिङ्ग)

पिघलने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षरःक्षरौक्षराः
द्वितीयाक्षरम्क्षरौक्षरान्
तृतीयाक्षरेणक्षराभ्याम्क्षरैः
चतुर्थीक्षरायक्षराभ्याम्क्षरेभ्यः
पञ्चमीक्षरात् / क्षराद्क्षराभ्याम्क्षरेभ्यः
षष्ठीक्षरस्यक्षरयोःक्षराणाम्
सप्तमीक्षरेक्षरयोःक्षरेषु
सम्बोधनहे क्षरहे क्षरौहे क्षराः

अर्थ: पिघलने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

क्षर (नपुंसकलिङ्ग)

पिघलने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षरम्क्षरेक्षराणि
द्वितीयाक्षरम्क्षरेक्षराणि
तृतीयाक्षरेणक्षराभ्याम्क्षरैः
चतुर्थीक्षरायक्षराभ्याम्क्षरेभ्यः
पञ्चमीक्षरात् / क्षराद्क्षराभ्याम्क्षरेभ्यः
षष्ठीक्षरस्यक्षरयोःक्षराणाम्
सप्तमीक्षरेक्षरयोःक्षरेषु
सम्बोधनहे क्षरहे क्षरेहे क्षराणि

अर्थ: पिघलने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें