🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:16:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

क्षालन (नपुंसकलिङ्ग)

धोना, साफ करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षालनम्क्षालनेक्षालनानि
द्वितीयाक्षालनम्क्षालनेक्षालनानि
तृतीयाक्षालनेनक्षालनाभ्याम्क्षालनैः
चतुर्थीक्षालनायक्षालनाभ्याम्क्षालनेभ्यः
पञ्चमीक्षालनात् / क्षालनाद्क्षालनाभ्याम्क्षालनेभ्यः
षष्ठीक्षालनस्यक्षालनयोःक्षालनानाम्
सप्तमीक्षालनेक्षालनयोःक्षालनेषु
सम्बोधनहे क्षालनहे क्षालनेहे क्षालनानि

अर्थ: धोना, साफ करना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

क्षालन (पुंलिङ्ग)

धोना, साफ करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षालनःक्षालनौक्षालनाः
द्वितीयाक्षालनम्क्षालनौक्षालनान्
तृतीयाक्षालनेनक्षालनाभ्याम्क्षालनैः
चतुर्थीक्षालनायक्षालनाभ्याम्क्षालनेभ्यः
पञ्चमीक्षालनात् / क्षालनाद्क्षालनाभ्याम्क्षालनेभ्यः
षष्ठीक्षालनस्यक्षालनयोःक्षालनानाम्
सप्तमीक्षालनेक्षालनयोःक्षालनेषु
सम्बोधनहे क्षालनहे क्षालनौहे क्षालनाः

अर्थ: धोना, साफ करना
English: washing, washing or wiping off, Pañcat. (ifc.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें