🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:06:26 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

क्षुब्ध (पुंलिङ्ग)

मन्थन करने का डंडा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षुब्धःक्षुब्धौक्षुब्धाः
द्वितीयाक्षुब्धम्क्षुब्धौक्षुब्धान्
तृतीयाक्षुब्धेनक्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धैः
चतुर्थीक्षुब्धायक्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धेभ्यः
पञ्चमीक्षुब्धात् / क्षुब्धाद्क्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धेभ्यः
षष्ठीक्षुब्धस्यक्षुब्धयोःक्षुब्धानाम्
सप्तमीक्षुब्धेक्षुब्धयोःक्षुब्धेषु
सम्बोधनहे क्षुब्धहे क्षुब्धौहे क्षुब्धाः

अर्थ: मन्थन करने का डंडा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

क्षुब्ध (नपुंसकलिङ्ग)

मन्थन करने का डंडा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्षुब्धम्क्षुब्धेक्षुब्धानि
द्वितीयाक्षुब्धम्क्षुब्धेक्षुब्धानि
तृतीयाक्षुब्धेनक्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धैः
चतुर्थीक्षुब्धायक्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धेभ्यः
पञ्चमीक्षुब्धात् / क्षुब्धाद्क्षुब्धाभ्याम्क्षुब्धेभ्यः
षष्ठीक्षुब्धस्यक्षुब्धयोःक्षुब्धानाम्
सप्तमीक्षुब्धेक्षुब्धयोःक्षुब्धेषु
सम्बोधनहे क्षुब्धहे क्षुब्धेहे क्षुब्धानि

अर्थ: मन्थन करने का डंडा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬