🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:12:50 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

क्ष्माज (पुंलिङ्ग)

मंगलग्रह

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाक्ष्माजःक्ष्माजौक्ष्माजाः
द्वितीयाक्ष्माजम्क्ष्माजौक्ष्माजान्
तृतीयाक्ष्माजेनक्ष्माजाभ्याम्क्ष्माजैः
चतुर्थीक्ष्माजायक्ष्माजाभ्याम्क्ष्माजेभ्यः
पञ्चमीक्ष्माजात् / क्ष्माजाद्क्ष्माजाभ्याम्क्ष्माजेभ्यः
षष्ठीक्ष्माजस्यक्ष्माजयोःक्ष्माजानाम्
सप्तमीक्ष्माजेक्ष्माजयोःक्ष्माजेषु
सम्बोधनहे क्ष्माजहे क्ष्माजौहे क्ष्माजाः

अर्थ: मंगलग्रह

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬