🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:55:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

खड्गीक (नपुंसकलिङ्ग)

ईक बा . दराँती

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखड्गीकम्खड्गीकेखड्गीकानि
द्वितीयाखड्गीकम्खड्गीकेखड्गीकानि
तृतीयाखड्गीकेनखड्गीकाभ्याम्खड्गीकैः
चतुर्थीखड्गीकायखड्गीकाभ्याम्खड्गीकेभ्यः
पञ्चमीखड्गीकात् / खड्गीकाद्खड्गीकाभ्याम्खड्गीकेभ्यः
षष्ठीखड्गीकस्यखड्गीकयोःखड्गीकानाम्
सप्तमीखड्गीकेखड्गीकयोःखड्गीकेषु
सम्बोधनहे खड्गीकहे खड्गीकेहे खड्गीकानि

अर्थ: ईक बा . दराँती

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

खड्गीक (पुंलिङ्ग)

ईक बा . दराँती

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखड्गीकःखड्गीकौखड्गीकाः
द्वितीयाखड्गीकम्खड्गीकौखड्गीकान्
तृतीयाखड्गीकेनखड्गीकाभ्याम्खड्गीकैः
चतुर्थीखड्गीकायखड्गीकाभ्याम्खड्गीकेभ्यः
पञ्चमीखड्गीकात् / खड्गीकाद्खड्गीकाभ्याम्खड्गीकेभ्यः
षष्ठीखड्गीकस्यखड्गीकयोःखड्गीकानाम्
सप्तमीखड्गीकेखड्गीकयोःखड्गीकेषु
सम्बोधनहे खड्गीकहे खड्गीकौहे खड्गीकाः

अर्थ: ईक बा . दराँती
English: a sickle, small scythe, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें