🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:23:17 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

खनिता (स्त्रीलिङ्ग)

इ खान

🔎 आपका लिखा रूप खनिता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखनिताखनितेखनिताः
द्वितीयाखनिताम्खनितेखनिताः
तृतीयाखनितयाखनिताभ्याम्खनिताभिः
चतुर्थीखनितायैखनिताभ्याम्खनिताभ्यः
पञ्चमीखनितायाःखनिताभ्याम्खनिताभ्यः
षष्ठीखनितायाःखनितयोःखनितानाम्
सप्तमीखनितायाम्खनितयोःखनितासु
सम्बोधनहे खनितेहे खनितेहे खनिताः

अर्थ: इ खान

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

खनितृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप खनिता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखनिताखनितारौखनितारः
द्वितीयाखनितारम्खनितारौखनितॄन्
तृतीयाखनित्राखनितृभ्याम्खनितृभिः
चतुर्थीखनित्रेखनितृभ्याम्खनितृभ्यः
पञ्चमीखनितुःखनितृभ्याम्खनितृभ्यः
षष्ठीखनितुःखनित्रोःखनितॄणाम्
सप्तमीखनितरिखनित्रोःखनितृषु
सम्बोधनहे खनितःहे खनितारौहे खनितारः

अर्थ: —
English: a digger, delver, RV. x, 97, 20; AV. iv, 6, 8; VS. xii, 100; Hit.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें