🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:30:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

खरचर्मा (पुंलिङ्ग)

मगरमच्छ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखरचर्माःखरचर्मौखरचर्माः
द्वितीयाखरचर्माम्खरचर्मौखरचर्मः
तृतीयाखरचर्माखरचर्माभ्याम्खरचर्माभिः
चतुर्थीखरचर्मेखरचर्माभ्याम्खरचर्माभ्यः
पञ्चमीखरचर्मःखरचर्माभ्याम्खरचर्माभ्यः
षष्ठीखरचर्मःखरचर्मोःखरचर्माम्
सप्तमीखरचर्मिखरचर्मोःखरचर्मासु
सम्बोधनहे खरचर्माःहे खरचर्मौहे खरचर्माः

अर्थ: मगरमच्छ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

खरचर्मा (नपुंसकलिङ्ग)

मगरमच्छ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखरचर्मम्खरचर्मेखरचर्माणि
द्वितीयाखरचर्मम्खरचर्मेखरचर्माणि
तृतीयाखरचर्मेणखरचर्माभ्याम्खरचर्मैः
चतुर्थीखरचर्मायखरचर्माभ्याम्खरचर्मेभ्यः
पञ्चमीखरचर्मात् / खरचर्माद्खरचर्माभ्याम्खरचर्मेभ्यः
षष्ठीखरचर्मस्यखरचर्मयोःखरचर्माणाम्
सप्तमीखरचर्मेखरचर्मयोःखरचर्मेषु
सम्बोधनहे खरचर्महे खरचर्मेहे खरचर्माणि

अर्थ: मगरमच्छ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें