🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:16:20 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

खर्परी (स्त्रीलिङ्ग)

खर्पर - अच् - ङीष्, - कन्, टाप्, ह्रस्व, खर्पर - ङीष्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखर्परीखर्पर्यौखर्पर्यः
द्वितीयाखर्परीम्खर्पर्यौखर्परीः
तृतीयाखर्पर्याखर्परीभ्याम्खर्परीभिः
चतुर्थीखर्पर्यैखर्परीभ्याम्खर्परीभ्यः
पञ्चमीखर्पर्याःखर्परीभ्याम्खर्परीभ्यः
षष्ठीखर्पर्याःखर्पर्योःखर्परीणाम्
सप्तमीखर्पर्याम्खर्पर्योःखर्परीषु
सम्बोधनहे खर्परिहे खर्पर्यौहे खर्पर्यः

अर्थ: खर्पर - अच् - ङीष्, - कन्, टाप्, ह्रस्व, खर्पर - ङीष्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें