🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:30:49 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

खव (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखवःखवौखवाः
द्वितीयाखवम्खवौखवान्
तृतीयाखवेनखवाभ्याम्खवैः
चतुर्थीखवायखवाभ्याम्खवेभ्यः
पञ्चमीखवात् / खवाद्खवाभ्याम्खवेभ्यः
षष्ठीखवस्यखवयोःखवानाम्
सप्तमीखवेखवयोःखवेषु
सम्बोधनहे खवहे खवौहे खवाः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

खव (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाखवम्खवेखवानि
द्वितीयाखवम्खवेखवानि
तृतीयाखवेनखवाभ्याम्खवैः
चतुर्थीखवायखवाभ्याम्खवेभ्यः
पञ्चमीखवात् / खवाद्खवाभ्याम्खवेभ्यः
षष्ठीखवस्यखवयोःखवानाम्
सप्तमीखवेखवयोःखवेषु
सम्बोधनहे खवहे खवेहे खवानि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें