🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:23:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गङ्गाज (पुंलिङ्ग)

भीष्म

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागङ्गाजःगङ्गाजौगङ्गाजाः
द्वितीयागङ्गाजम्गङ्गाजौगङ्गाजान्
तृतीयागङ्गाजेनगङ्गाजाभ्याम्गङ्गाजैः
चतुर्थीगङ्गाजायगङ्गाजाभ्याम्गङ्गाजेभ्यः
पञ्चमीगङ्गाजात् / गङ्गाजाद्गङ्गाजाभ्याम्गङ्गाजेभ्यः
षष्ठीगङ्गाजस्यगङ्गाजयोःगङ्गाजानाम्
सप्तमीगङ्गाजेगङ्गाजयोःगङ्गाजेषु
सम्बोधनहे गङ्गाजहे गङ्गाजौहे गङ्गाजाः

अर्थ: भीष्म

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें