🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:35:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गङ्गास्नान (नपुंसकलिङ्ग)

गङ्गा (गंगा नदी, भारत की पवित्रतम् नदी) + स्नान (धिना, मार्जन करना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागङ्गास्नानम्गङ्गास्नानेगङ्गास्नानानि
द्वितीयागङ्गास्नानम्गङ्गास्नानेगङ्गास्नानानि
तृतीयागङ्गास्नानेनगङ्गास्नानाभ्याम्गङ्गास्नानैः
चतुर्थीगङ्गास्नानायगङ्गास्नानाभ्याम्गङ्गास्नानेभ्यः
पञ्चमीगङ्गास्नानात् / गङ्गास्नानाद्गङ्गास्नानाभ्याम्गङ्गास्नानेभ्यः
षष्ठीगङ्गास्नानस्यगङ्गास्नानयोःगङ्गास्नानानाम्
सप्तमीगङ्गास्नानेगङ्गास्नानयोःगङ्गास्नानेषु
सम्बोधनहे गङ्गास्नानहे गङ्गास्नानेहे गङ्गास्नानानि

अर्थ: गङ्गा (गंगा नदी, भारत की पवित्रतम् नदी) + स्नान (धिना, मार्जन करना)
English: bathing in the Ganges, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें