🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:20:26 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गङ्गीभूत (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागङ्गीभूतःगङ्गीभूतौगङ्गीभूताः
द्वितीयागङ्गीभूतम्गङ्गीभूतौगङ्गीभूतान्
तृतीयागङ्गीभूतेनगङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतैः
चतुर्थीगङ्गीभूतायगङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतेभ्यः
पञ्चमीगङ्गीभूतात् / गङ्गीभूताद्गङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतेभ्यः
षष्ठीगङ्गीभूतस्यगङ्गीभूतयोःगङ्गीभूतानाम्
सप्तमीगङ्गीभूतेगङ्गीभूतयोःगङ्गीभूतेषु
सम्बोधनहे गङ्गीभूतहे गङ्गीभूतौहे गङ्गीभूताः

अर्थ: —
English: become (as sacred as) the Ganges, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गङ्गीभूत (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागङ्गीभूतम्गङ्गीभूतेगङ्गीभूतानि
द्वितीयागङ्गीभूतम्गङ्गीभूतेगङ्गीभूतानि
तृतीयागङ्गीभूतेनगङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतैः
चतुर्थीगङ्गीभूतायगङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतेभ्यः
पञ्चमीगङ्गीभूतात् / गङ्गीभूताद्गङ्गीभूताभ्याम्गङ्गीभूतेभ्यः
षष्ठीगङ्गीभूतस्यगङ्गीभूतयोःगङ्गीभूतानाम्
सप्तमीगङ्गीभूतेगङ्गीभूतयोःगङ्गीभूतेषु
सम्बोधनहे गङ्गीभूतहे गङ्गीभूतेहे गङ्गीभूतानि

अर्थ: —
English: become (as sacred as) the Ganges, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें