🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:18:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गणेरु (पुंलिङ्ग)

एरु कर्णिकार वृक्ष

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागणेरुःगणेरूगणेरवः
द्वितीयागणेरुम्गणेरूगणेरून्
तृतीयागणेरुणागणेरुभ्याम्गणेरुभिः
चतुर्थीगणेरवेगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
पञ्चमीगणेरोःगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
षष्ठीगणेरोःगणेर्वोःगणेरूणाम्
सप्तमीगणेरौगणेर्वोःगणेरुषु
सम्बोधनहे गणेरोहे गणेरूहे गणेरवः

अर्थ: एरु कर्णिकार वृक्ष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गणेरु (स्त्रीलिङ्ग)

एरु कर्णिकार वृक्ष

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागणेरुःगणेरूगणेरवः
द्वितीयागणेरुम्गणेरूगणेरूः
तृतीयागणेर्वागणेरुभ्याम्गणेरुभिः
चतुर्थीगणेरवे / गणेर्वैगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
पञ्चमीगणेरोः / गणेर्वाःगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
षष्ठीगणेरोः / गणेर्वाःगणेर्वोःगणेरूणाम्
सप्तमीगणेरौ / गणेर्वाम्गणेर्वोःगणेरुषु
सम्बोधनहे गणेरोहे गणेरूहे गणेरवः

अर्थ: एरु कर्णिकार वृक्ष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गणेरु (नपुंसकलिङ्ग)

एरु कर्णिकार वृक्ष

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागणेरुगणेरुणीगणेरूणि
द्वितीयागणेरुगणेरुणीगणेरूणि
तृतीयागणेरुणागणेरुभ्याम्गणेरुभिः
चतुर्थीगणेरुणेगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
पञ्चमीगणेरुणःगणेरुभ्याम्गणेरुभ्यः
षष्ठीगणेरुणःगणेरुणोःगणेरूणाम्
सप्तमीगणेरुणिगणेरुणोःगणेरुषु
सम्बोधनहे गणेरु / हे गणेरोहे गणेरुणीहे गणेरूणि

अर्थ: एरु कर्णिकार वृक्ष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें