🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:21:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गतप्राण (पुंलिङ्ग)

समाप्त, मृत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागतप्राणःगतप्राणौगतप्राणाः
द्वितीयागतप्राणम्गतप्राणौगतप्राणान्
तृतीयागतप्राणेनगतप्राणाभ्याम्गतप्राणैः
चतुर्थीगतप्राणायगतप्राणाभ्याम्गतप्राणेभ्यः
पञ्चमीगतप्राणात् / गतप्राणाद्गतप्राणाभ्याम्गतप्राणेभ्यः
षष्ठीगतप्राणस्यगतप्राणयोःगतप्राणानाम्
सप्तमीगतप्राणेगतप्राणयोःगतप्राणेषु
सम्बोधनहे गतप्राणहे गतप्राणौहे गतप्राणाः

अर्थ: समाप्त, मृत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गतप्राण (नपुंसकलिङ्ग)

समाप्त, मृत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागतप्राणम्गतप्राणेगतप्राणानि
द्वितीयागतप्राणम्गतप्राणेगतप्राणानि
तृतीयागतप्राणेनगतप्राणाभ्याम्गतप्राणैः
चतुर्थीगतप्राणायगतप्राणाभ्याम्गतप्राणेभ्यः
पञ्चमीगतप्राणात् / गतप्राणाद्गतप्राणाभ्याम्गतप्राणेभ्यः
षष्ठीगतप्राणस्यगतप्राणयोःगतप्राणानाम्
सप्तमीगतप्राणेगतप्राणयोःगतप्राणेषु
सम्बोधनहे गतप्राणहे गतप्राणेहे गतप्राणानि

अर्थ: समाप्त, मृत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें