🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:50:10 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गदाभृत् (पुंलिङ्ग)

गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागदाभृत् / गदाभृद्गदाभृतौगदाभृतः
द्वितीयागदाभृतम्गदाभृतौगदाभृतः
तृतीयागदाभृतागदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भिः
चतुर्थीगदाभृतेगदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भ्यः
पञ्चमीगदाभृतःगदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भ्यः
षष्ठीगदाभृतःगदाभृतोःगदाभृताम्
सप्तमीगदाभृतिगदाभृतोःगदाभृत्सु
सम्बोधनहे गदाभृत् / हे गदाभृद्हे गदाभृतौहे गदाभृतः

अर्थ: गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गदाभृत् (स्त्रीलिङ्ग)

गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागदाभृत् / गदाभृद्गदाभृतौगदाभृतः
द्वितीयागदाभृतम्गदाभृतौगदाभृतः
तृतीयागदाभृतागदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भिः
चतुर्थीगदाभृतेगदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भ्यः
पञ्चमीगदाभृतःगदाभृद्भ्याम्गदाभृद्भ्यः
षष्ठीगदाभृतःगदाभृतोःगदाभृताम्
सप्तमीगदाभृतिगदाभृतोःगदाभृत्सु
सम्बोधनहे गदाभृत् / हे गदाभृद्हे गदाभृतौहे गदाभृतः

अर्थ: गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गदाभृत् (नपुंसकलिङ्ग)

गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागदाभृत् / गदाभृद्गदाभृतीगदाभृन्ति
द्वितीयागदाभृत् / गदाभृद्गदाभृतीगदाभृन्ति / गदाभानि
तृतीयागदाभ्ना / गदाभृतागदाभृद्भ्याम् / गदाभभ्याम्गदाभृद्भिः / गदाभभिः
चतुर्थीगदाभ्ने / गदाभृतेगदाभृद्भ्याम् / गदाभभ्याम्गदाभृद्भ्यः / गदाभभ्यः
पञ्चमीगदाभ्नः / गदाभृतःगदाभृद्भ्याम् / गदाभभ्याम्गदाभृद्भ्यः / गदाभभ्यः
षष्ठीगदाभ्नः / गदाभृतःगदाभ्नोः / गदाभृतोःगदाभ्नाम् / गदाभृताम्
सप्तमीगदाभनि / गदाभ्नि / गदाभृतिगदाभ्नोः / गदाभृतोःगदाभृत्सु / गदाभसु
सम्बोधनहे गदाभृत् / हे गदाभृद्हे गदाभृतीहे गदाभृन्ति

अर्थ: गदाधारी, गदा से युद्ध करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें