🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:51:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गमिष्णु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागमिष्णुःगमिष्णूगमिष्णवः
द्वितीयागमिष्णुम्गमिष्णूगमिष्णून्
तृतीयागमिष्णुनागमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभिः
चतुर्थीगमिष्णवेगमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभ्यः
पञ्चमीगमिष्णोःगमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभ्यः
षष्ठीगमिष्णोःगमिष्ण्वोःगमिष्णूनाम्
सप्तमीगमिष्णौगमिष्ण्वोःगमिष्णुषु
सम्बोधनहे गमिष्णोहे गमिष्णूहे गमिष्णवः

अर्थ: —
English: going, TBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गमिष्णु (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागमिष्णुगमिष्णुनीगमिष्णूनि
द्वितीयागमिष्णुगमिष्णुनीगमिष्णूनि
तृतीयागमिष्णुनागमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभिः
चतुर्थीगमिष्णुने / गमिष्णवेगमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभ्यः
पञ्चमीगमिष्णुनः / गमिष्णोःगमिष्णुभ्याम्गमिष्णुभ्यः
षष्ठीगमिष्णुनः / गमिष्णोःगमिष्णुनोः / गमिष्ण्वोःगमिष्णूनाम्
सप्तमीगमिष्णुनि / गमिष्णौगमिष्णुनोः / गमिष्ण्वोःगमिष्णुषु
सम्बोधनहे गमिष्णु / हे गमिष्णोहे गमिष्णुनीहे गमिष्णूनि

अर्थ: —
English: going, TBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬