🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:38:16 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गर्भकरण (नपुंसकलिङ्ग)

गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा) + करण (करना, अनुष्ठान करना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागर्भकरणम्गर्भकरणेगर्भकरणानि
द्वितीयागर्भकरणम्गर्भकरणेगर्भकरणानि
तृतीयागर्भकरणेनगर्भकरणाभ्याम्गर्भकरणैः
चतुर्थीगर्भकरणायगर्भकरणाभ्याम्गर्भकरणेभ्यः
पञ्चमीगर्भकरणात् / गर्भकरणाद्गर्भकरणाभ्याम्गर्भकरणेभ्यः
षष्ठीगर्भकरणस्यगर्भकरणयोःगर्भकरणानाम्
सप्तमीगर्भकरणेगर्भकरणयोःगर्भकरणेषु
सम्बोधनहे गर्भकरणहे गर्भकरणेहे गर्भकरणानि

अर्थ: गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा) + करण (करना, अनुष्ठान करना)
English: anything which causes impregnation, AV. v, 25, 6.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें