🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:37:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गर्वित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागर्वितःगर्वितौगर्विताः
द्वितीयागर्वितम्गर्वितौगर्वितान्
तृतीयागर्वितेनगर्विताभ्याम्गर्वितैः
चतुर्थीगर्वितायगर्विताभ्याम्गर्वितेभ्यः
पञ्चमीगर्वितात् / गर्विताद्गर्विताभ्याम्गर्वितेभ्यः
षष्ठीगर्वितस्यगर्वितयोःगर्वितानाम्
सप्तमीगर्वितेगर्वितयोःगर्वितेषु
सम्बोधनहे गर्वितहे गर्वितौहे गर्विताः

अर्थ: —
English: (g. तारकादि) haughty, conceited, proud of (in comp.), R.; Pat. (with instr.), Ragh. ix, 55; Śak. vi, and 22/23

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गर्वित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागर्वितम्गर्वितेगर्वितानि
द्वितीयागर्वितम्गर्वितेगर्वितानि
तृतीयागर्वितेनगर्विताभ्याम्गर्वितैः
चतुर्थीगर्वितायगर्विताभ्याम्गर्वितेभ्यः
पञ्चमीगर्वितात् / गर्विताद्गर्विताभ्याम्गर्वितेभ्यः
षष्ठीगर्वितस्यगर्वितयोःगर्वितानाम्
सप्तमीगर्वितेगर्वितयोःगर्वितेषु
सम्बोधनहे गर्वितहे गर्वितेहे गर्वितानि

अर्थ: —
English: (g. तारकादि) haughty, conceited, proud of (in comp.), R.; Pat. (with instr.), Ragh. ix, 55; Śak. vi, and 22/23

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें