🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:56:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गवल्गण (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागवल्गणःगवल्गणौगवल्गणाः
द्वितीयागवल्गणम्गवल्गणौगवल्गणान्
तृतीयागवल्गणेनगवल्गणाभ्याम्गवल्गणैः
चतुर्थीगवल्गणायगवल्गणाभ्याम्गवल्गणेभ्यः
पञ्चमीगवल्गणात् / गवल्गणाद्गवल्गणाभ्याम्गवल्गणेभ्यः
षष्ठीगवल्गणस्यगवल्गणयोःगवल्गणानाम्
सप्तमीगवल्गणेगवल्गणयोःगवल्गणेषु
सम्बोधनहे गवल्गणहे गवल्गणौहे गवल्गणाः

अर्थ: —
English: N. of Saṃjaya's father, MBh. i, 2426 (cf. गावल्गणि.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें