🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:34:12 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गाढकर्ण (पुंलिङ्ग)

गाढ (डुबकी लगाया हुआ, गोता लगाया हुआ) + कर्ण (कान, कर्ण)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागाढकर्णःगाढकर्णौगाढकर्णाः
द्वितीयागाढकर्णम्गाढकर्णौगाढकर्णान्
तृतीयागाढकर्णेनगाढकर्णाभ्याम्गाढकर्णैः
चतुर्थीगाढकर्णायगाढकर्णाभ्याम्गाढकर्णेभ्यः
पञ्चमीगाढकर्णात् / गाढकर्णाद्गाढकर्णाभ्याम्गाढकर्णेभ्यः
षष्ठीगाढकर्णस्यगाढकर्णयोःगाढकर्णानाम्
सप्तमीगाढकर्णेगाढकर्णयोःगाढकर्णेषु
सम्बोधनहे गाढकर्णहे गाढकर्णौहे गाढकर्णाः

अर्थ: गाढ (डुबकी लगाया हुआ, गोता लगाया हुआ) + कर्ण (कान, कर्ण)
English: an ear penetrated by sound, an attentive ear, BhP. iv, 29, 40.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें