🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:17:34 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गार्गर्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागार्गर्यःगार्गर्यौगार्गर्याः
द्वितीयागार्गर्यम्गार्गर्यौगार्गर्यान्
तृतीयागार्गर्येणगार्गर्याभ्याम्गार्गर्यैः
चतुर्थीगार्गर्यायगार्गर्याभ्याम्गार्गर्येभ्यः
पञ्चमीगार्गर्यात् / गार्गर्याद्गार्गर्याभ्याम्गार्गर्येभ्यः
षष्ठीगार्गर्यस्यगार्गर्ययोःगार्गर्याणाम्
सप्तमीगार्गर्येगार्गर्ययोःगार्गर्येषु
सम्बोधनहे गार्गर्यहे गार्गर्यौहे गार्गर्याः

अर्थ: —
English: patr. fr. गर्गर g. कुर्व्-आदि (गार्ग्य, Kāś.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬