🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:16:46 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गार्ध्र (पुंलिङ्ग)

अण् गिद्ध से उत्पन्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागार्ध्रःगार्ध्रौगार्ध्राः
द्वितीयागार्ध्रम्गार्ध्रौगार्ध्रान्
तृतीयागार्ध्रेणगार्ध्राभ्याम्गार्ध्रैः
चतुर्थीगार्ध्रायगार्ध्राभ्याम्गार्ध्रेभ्यः
पञ्चमीगार्ध्रात् / गार्ध्राद्गार्ध्राभ्याम्गार्ध्रेभ्यः
षष्ठीगार्ध्रस्यगार्ध्रयोःगार्ध्राणाम्
सप्तमीगार्ध्रेगार्ध्रयोःगार्ध्रेषु
सम्बोधनहे गार्ध्रहे गार्ध्रौहे गार्ध्राः

अर्थ: अण् गिद्ध से उत्पन्न

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गार्ध्र (नपुंसकलिङ्ग)

अण् गिद्ध से उत्पन्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागार्ध्रम्गार्ध्रेगार्ध्राणि
द्वितीयागार्ध्रम्गार्ध्रेगार्ध्राणि
तृतीयागार्ध्रेणगार्ध्राभ्याम्गार्ध्रैः
चतुर्थीगार्ध्रायगार्ध्राभ्याम्गार्ध्रेभ्यः
पञ्चमीगार्ध्रात् / गार्ध्राद्गार्ध्राभ्याम्गार्ध्रेभ्यः
षष्ठीगार्ध्रस्यगार्ध्रयोःगार्ध्राणाम्
सप्तमीगार्ध्रेगार्ध्रयोःगार्ध्रेषु
सम्बोधनहे गार्ध्रहे गार्ध्रेहे गार्ध्राणि

अर्थ: अण् गिद्ध से उत्पन्न

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें