🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:20:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गुञ्जित (नपुंसकलिङ्ग)

भनभनाना, गुनगुनाना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुञ्जितम्गुञ्जितेगुञ्जितानि
द्वितीयागुञ्जितम्गुञ्जितेगुञ्जितानि
तृतीयागुञ्जितेनगुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितैः
चतुर्थीगुञ्जितायगुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितेभ्यः
पञ्चमीगुञ्जितात् / गुञ्जिताद्गुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितेभ्यः
षष्ठीगुञ्जितस्यगुञ्जितयोःगुञ्जितानाम्
सप्तमीगुञ्जितेगुञ्जितयोःगुञ्जितेषु
सम्बोधनहे गुञ्जितहे गुञ्जितेहे गुञ्जितानि

अर्थ: भनभनाना, गुनगुनाना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गुञ्जित (पुंलिङ्ग)

भनभनाना, गुनगुनाना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुञ्जितःगुञ्जितौगुञ्जिताः
द्वितीयागुञ्जितम्गुञ्जितौगुञ्जितान्
तृतीयागुञ्जितेनगुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितैः
चतुर्थीगुञ्जितायगुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितेभ्यः
पञ्चमीगुञ्जितात् / गुञ्जिताद्गुञ्जिताभ्याम्गुञ्जितेभ्यः
षष्ठीगुञ्जितस्यगुञ्जितयोःगुञ्जितानाम्
सप्तमीगुञ्जितेगुञ्जितयोःगुञ्जितेषु
सम्बोधनहे गुञ्जितहे गुञ्जितौहे गुञ्जिताः

अर्थ: भनभनाना, गुनगुनाना
English: uttered in a low tone, murmured, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬