🕉️ 20 November 2026, Friday · 05:04:40 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गुणाढ्य (पुंलिङ्ग)

गुण (धर्म, स्वभाव) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुणाढ्यःगुणाढ्यौगुणाढ्याः
द्वितीयागुणाढ्यम्गुणाढ्यौगुणाढ्यान्
तृतीयागुणाढ्येनगुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्यैः
चतुर्थीगुणाढ्यायगुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्येभ्यः
पञ्चमीगुणाढ्यात् / गुणाढ्याद्गुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्येभ्यः
षष्ठीगुणाढ्यस्यगुणाढ्ययोःगुणाढ्यानाम्
सप्तमीगुणाढ्येगुणाढ्ययोःगुणाढ्येषु
सम्बोधनहे गुणाढ्यहे गुणाढ्यौहे गुणाढ्याः

अर्थ: गुण (धर्म, स्वभाव) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)
English: rich in virtues or excellences, R. i, 7, 6

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गुणाढ्य (नपुंसकलिङ्ग)

गुण (धर्म, स्वभाव) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुणाढ्यम्गुणाढ्येगुणाढ्यानि
द्वितीयागुणाढ्यम्गुणाढ्येगुणाढ्यानि
तृतीयागुणाढ्येनगुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्यैः
चतुर्थीगुणाढ्यायगुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्येभ्यः
पञ्चमीगुणाढ्यात् / गुणाढ्याद्गुणाढ्याभ्याम्गुणाढ्येभ्यः
षष्ठीगुणाढ्यस्यगुणाढ्ययोःगुणाढ्यानाम्
सप्तमीगुणाढ्येगुणाढ्ययोःगुणाढ्येषु
सम्बोधनहे गुणाढ्यहे गुणाढ्येहे गुणाढ्यानि

अर्थ: गुण (धर्म, स्वभाव) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)
English: rich in virtues or excellences, R. i, 7, 6

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें