🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:13:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गुप्ततम (पुंलिङ्ग)

गुप् (छिपानेवाला, संभल कर रखनेवाला, रक्षक) + ततम (अनेकों में से वह)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुप्ततमःगुप्ततमौगुप्ततमे
द्वितीयागुप्ततमम्गुप्ततमौगुप्ततमान्
तृतीयागुप्ततमेनगुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमैः
चतुर्थीगुप्ततमस्मैगुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमेभ्यः
पञ्चमीगुप्ततमस्मात् / गुप्ततमस्माद्गुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमेभ्यः
षष्ठीगुप्ततमस्यगुप्ततमयोःगुप्ततमेषाम्
सप्तमीगुप्ततमस्मिन्गुप्ततमयोःगुप्ततमेषु
सम्बोधनहे गुप्ततमहे गुप्ततमौहे गुप्ततमे

अर्थ: गुप् (छिपानेवाला, संभल कर रखनेवाला, रक्षक) + ततम (अनेकों में से वह)
English: carefully guarded (as the senses), Ragh. i, 55.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गुप्ततम (नपुंसकलिङ्ग)

गुप् (छिपानेवाला, संभल कर रखनेवाला, रक्षक) + ततम (अनेकों में से वह)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागुप्ततमत् / गुप्ततमद्गुप्ततमेगुप्ततमानि
द्वितीयागुप्ततमत् / गुप्ततमद्गुप्ततमेगुप्ततमानि
तृतीयागुप्ततमेनगुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमैः
चतुर्थीगुप्ततमस्मैगुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमेभ्यः
पञ्चमीगुप्ततमस्मात् / गुप्ततमस्माद्गुप्ततमाभ्याम्गुप्ततमेभ्यः
षष्ठीगुप्ततमस्यगुप्ततमयोःगुप्ततमेषाम्
सप्तमीगुप्ततमस्मिन्गुप्ततमयोःगुप्ततमेषु
सम्बोधनहे गुप्ततमत् / हे गुप्ततमद्हे गुप्ततमेहे गुप्ततमानि

अर्थ: गुप् (छिपानेवाला, संभल कर रखनेवाला, रक्षक) + ततम (अनेकों में से वह)
English: carefully guarded (as the senses), Ragh. i, 55.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें