🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:28:36 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गृभि (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागृभिःगृभीगृभयः
द्वितीयागृभिम्गृभीगृभीन्
तृतीयागृभिणागृभिभ्याम्गृभिभिः
चतुर्थीगृभयेगृभिभ्याम्गृभिभ्यः
पञ्चमीगृभेःगृभिभ्याम्गृभिभ्यः
षष्ठीगृभेःगृभ्योःगृभीणाम्
सप्तमीगृभौगृभ्योःगृभिषु
सम्बोधनहे गृभेहे गृभीहे गृभयः

अर्थ: —
English: (cf. ग॑र्भ) holding, containing (with gen.), AV. xii, 1, 57 (cf. प॑ड्-; दुर्-गृ॑भि.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गृभि (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागृभिगृभिणीगृभीणि
द्वितीयागृभिगृभिणीगृभीणि
तृतीयागृभिणागृभिभ्याम्गृभिभिः
चतुर्थीगृभिणे / गृभयेगृभिभ्याम्गृभिभ्यः
पञ्चमीगृभिणः / गृभेःगृभिभ्याम्गृभिभ्यः
षष्ठीगृभिणः / गृभेःगृभिणोः / गृभ्योःगृभीणाम्
सप्तमीगृभिणि / गृभौगृभिणोः / गृभ्योःगृभिषु
सम्बोधनहे गृभि / हे गृभेहे गृभिणीहे गृभीणि

अर्थ: —
English: (cf. ग॑र्भ) holding, containing (with gen.), AV. xii, 1, 57 (cf. प॑ड्-; दुर्-गृ॑भि.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें