🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:33:06 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गोयुक्त (पुंलिङ्ग)

गो (गच्छत्यनेन, गम् करणे डो तारा .) + युक्त (सुसज्जित, युक्त)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागोयुक्तःगोयुक्तौगोयुक्ताः
द्वितीयागोयुक्तम्गोयुक्तौगोयुक्तान्
तृतीयागोयुक्तेनगोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तैः
चतुर्थीगोयुक्तायगोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तेभ्यः
पञ्चमीगोयुक्तात् / गोयुक्ताद्गोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तेभ्यः
षष्ठीगोयुक्तस्यगोयुक्तयोःगोयुक्तानाम्
सप्तमीगोयुक्तेगोयुक्तयोःगोयुक्तेषु
सम्बोधनहे गोयुक्तहे गोयुक्तौहे गोयुक्ताः

अर्थ: गो (गच्छत्यनेन, गम् करणे डो तारा .) + युक्त (सुसज्जित, युक्त)
English: drawn by oxen or cows, ĀśvGṛ.; Gobh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गोयुक्त (नपुंसकलिङ्ग)

गो (गच्छत्यनेन, गम् करणे डो तारा .) + युक्त (सुसज्जित, युक्त)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागोयुक्तम्गोयुक्तेगोयुक्तानि
द्वितीयागोयुक्तम्गोयुक्तेगोयुक्तानि
तृतीयागोयुक्तेनगोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तैः
चतुर्थीगोयुक्तायगोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तेभ्यः
पञ्चमीगोयुक्तात् / गोयुक्ताद्गोयुक्ताभ्याम्गोयुक्तेभ्यः
षष्ठीगोयुक्तस्यगोयुक्तयोःगोयुक्तानाम्
सप्तमीगोयुक्तेगोयुक्तयोःगोयुक्तेषु
सम्बोधनहे गोयुक्तहे गोयुक्तेहे गोयुक्तानि

अर्थ: गो (गच्छत्यनेन, गम् करणे डो तारा .) + युक्त (सुसज्जित, युक्त)
English: drawn by oxen or cows, ĀśvGṛ.; Gobh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें